Sinds steeds meer huishoudens overstappen op een dynamisch energiecontract, is het moment waarop je stroom gebruikt ineens net zo belangrijk als hoeveel je gebruikt. De prijs verandert elk uur, en het verschil tussen het goedkoopste en het duurste uur van de dag kan flink oplopen. Op zonnige middagen is stroom soms zelfs gratis of krijg je geld toe, terwijl je tijdens de avondpiek het dubbele betaalt van wat je met een vast contract kwijt zou zijn.
Dat klinkt als een kans, maar in de praktijk heeft niemand zin om elke ochtend een prijsgrafiek te bekijken en de wasmachine op het juiste moment aan te zetten. Precies daar komt Home Assistant in beeld. In dit artikel laten we zien hoe je Home Assistant de prijzen laat volgen en je grootste verbruikers automatisch laat draaien op de goedkoopste momenten, zonder dat je er zelf nog naar om hoeft te kijken.
Hoe dynamische energieprijzen werken
Bij een dynamisch contract betaal je per uur de prijs die op de Europese stroombeurs is afgesproken, plus een vaste opslag van je leverancier en de gebruikelijke belastingen. De beursprijzen voor de volgende dag worden elke middag rond 13:00 uur bekendgemaakt. Je weet dus altijd ruim van tevoren wat de stroom morgen per uur gaat kosten.
Het patroon is meestal goed voorspelbaar. 's Nachts is de vraag laag en de stroom goedkoop. In de ochtend loopt de prijs op, rond het middaguur zakt hij weer in doordat zonnepanelen massaal terugleveren, en tussen 17:00 en 20:00 uur zit de dure avondpiek. Wie zijn verbruik van de avond naar de nacht of de middag schuift, bespaart zonder ook maar één kilowattuur minder te gebruiken.
Een vuistregel: alles wat niet direct hoeft, kan wachten tot het goedkoopste moment. Home Assistant is de collega die dat moment voor je in de gaten houdt.
De prijzen in Home Assistant krijgen
De eerste stap is de prijzen binnenhalen. Daar zijn verschillende integraties voor. Veel mensen gebruiken de Nord Pool-integratie, die de beursprijzen per uur ophaalt voor jouw prijsgebied. Ook de integratie EnergyZero is populair in Nederland, en sommige leveranciers zoals Tibber en Frank Energie hebben een eigen integratie die direct jouw prijs inclusief opslag en belasting laat zien.
Na de installatie krijg je een sensor met de huidige prijs, en in de attributen van die sensor staan de prijzen voor vandaag en morgen. Met die gegevens kun je drie dingen doen:
- de huidige prijs tonen op je dashboard, zodat je in één oogopslag ziet of het een duur of goedkoop moment is;
- berekenen wanneer de goedkoopste aaneengesloten uren van de dag vallen;
- automatiseringen laten starten zodra de prijs onder een bepaalde grens zakt.
Voor de tweede stap is de populaire custom integratie Cheapest Energy Hours handig. Die rekent voor je uit wanneer bijvoorbeeld het goedkoopste blok van drie uur valt, precies wat je nodig hebt voor een wasmachine of vaatwasser.
Je grootste verbruikers automatiseren
Niet elk apparaat is geschikt om te verschuiven. Een koelkast of televisie gebruik je wanneer het nodig is. De echte winst zit in apparaten die veel stroom gebruiken en flexibel zijn in hun starttijd.
Wasmachine, vaatwasser en droger
Veel moderne apparaten hebben een uitgestelde start of een smart-functie die via Home Assistant te bedienen is. Heeft jouw machine dat niet, dan werkt een slimme stekker met vermogensmeting ook goed. Je laadt de machine 's avonds, zet hem klaar en laat Home Assistant de stekker inschakelen zodra het goedkope blok begint. Omdat de stekker het verbruik meet, kan Home Assistant je ook een melding sturen zodra de was klaar is.
Elektrische boiler en warmtepomp
Een boiler is in feite een grote warmwaterbatterij. In plaats van het water de hele dag op temperatuur te houden, verwarm je het op de goedkoopste uren en laat je het daarna rustig afkoelen. Bij een warmtepomp kun je de woning op goedkope momenten een halve graad extra laten opwarmen, zodat hij tijdens de avondpiek minder hoeft te draaien.
Laadpaal en thuisbatterij
Hier zit vaak het grootste voordeel. Een elektrische auto die 's nachts op het goedkoopste moment laadt, scheelt al snel tientallen euro's per maand. Met een thuisbatterij ga je nog een stap verder: laden als de stroom goedkoop is, ontladen tijdens de avondpiek. Merken als Victron, Growatt en Deye zijn goed in Home Assistant te koppelen, waardoor je de batterij volledig zelf kunt aansturen.
Een voorbeeld van een automatisering
Hieronder een eenvoudige automatisering die de boiler inschakelt zodra de stroomprijs onder de tien cent per kilowattuur zakt, en hem weer uitzet als de prijs stijgt. Pas de namen van de sensor en schakelaar aan naar jouw eigen opstelling.
alias: Boiler aan bij goedkope stroom
trigger:
- platform: numeric_state
entity_id: sensor.energieprijs_actueel
below: 0.10
- platform: numeric_state
entity_id: sensor.energieprijs_actueel
above: 0.10
action:
- choose:
- conditions:
- condition: numeric_state
entity_id: sensor.energieprijs_actueel
below: 0.10
sequence:
- service: switch.turn_on
target:
entity_id: switch.boiler
default:
- service: switch.turn_off
target:
entity_id: switch.boiler
Een vaste grens is een goed begin, maar niet altijd slim. Op een dure winterdag zakt de prijs misschien nooit onder de tien cent, en dan blijft het water koud. Daarom is het verstandig om een vangnet in te bouwen: als de boiler om 05:00 uur nog niet heeft gedraaid, gaat hij alsnog aan. Zo combineer je besparing met comfort.
Inzicht met het energiedashboard
Automatiseren is de helft van het verhaal. Wie wil weten of het ook echt iets oplevert, kan niet zonder inzicht. Het ingebouwde energiedashboard van Home Assistant laat zien hoeveel stroom je per uur verbruikt en teruglevert, en wat dat heeft gekost. Koppel je slimme meter via een P1-lezer, voeg je zonnepanelen en batterij toe, en je ziet precies op welke momenten je stroom gebruikt.
Na een paar weken zie je vaak verrassende dingen. Een oude vriezer in de garage die veel meer verbruikt dan gedacht, of een sluipverbruik van honderd watt dat dag en nacht doorloopt. Dat soort ontdekkingen levert soms meer op dan het slimste prijsschema.
Waar je op moet letten
Een paar praktische tips om teleurstellingen te voorkomen:
- Begin klein. Automatiseer eerst één apparaat en kijk een paar weken hoe het bevalt voordat je het hele huis aanpakt.
- Houd rekening met comfort. Een besparing van een paar cent is niet de moeite waard als je daardoor 's ochtends koud moet douchen.
- Let op geluid. Een wasmachine die om drie uur 's nachts begint te centrifugeren, is in een appartement niet voor iedereen een succes.
- Controleer je contract. Kijk hoe je leverancier terugleveren vergoedt, want dat bepaalt of het slimmer is om zonnestroom zelf te gebruiken of terug te leveren.
Tot slot
Dynamische energieprijzen en Home Assistant zijn een sterke combinatie. De prijzen zijn een dag van tevoren bekend, Home Assistant kan ze uitlezen en je apparaten kunnen er automatisch op reageren. Het resultaat is een huis dat zelf de goedkoopste momenten opzoekt, terwijl jij er niets van merkt behalve een lagere energierekening.
Wil je hiermee aan de slag maar weet je niet waar je moet beginnen, of draait je opstelling niet zoals je zou willen? Wij helpen je graag met het koppelen van je energiecontract, je slimme meter en je batterij, en met automatiseringen die passen bij jouw huis en jouw ritme.
